Wrotkarstwo
Wrotkarstwo – dyscyplina sportowa (chętnie i często uprawiana dla celów typowo rekreacyjnych), pokrewna łyżwiarstwu. Do poruszania się wykorzystywane są tu specjalne "buty na kółkach". Wyróżnia się dwa typy wrotek – dwuśladowe (tradycyjne) i jednośladowe (tzw. rolki). Z tych samych korzeni, co wrotkarstwo, wyłoniły się hulajnoga i deskorolkarstwo.
Ludzie na wrotkach
Rolki
Spis treści
- 1 Dyscypliny
- 2 Wrotkarstwo
- 2.1 Wrotkarstwo szybkie
- 2.2 Wrotkarstwo rekreacyjne
- 3 Inline Skating
- 4 Zobacz też
- 5 Linki zewnętrzne
//
Dyscypliny
W ramach wrotkarstwa wyróżnia się kilkanaście dyscyplin:
- wrotkarstwo rekreacyjne – jazda na rolkach rekreacyjna;
- wrotkarstwo fitness – jazda na rolkach fitness;
- wrotkarstwo szybkie – jazda szybka na rolkach;
- wrotkarstwo zjazdowe – jazda szybka z górki, tzw. downhill;
- wrotkarstwo akrobatyczne street – jazda agresywna na rolkach street;
- wrotkarstwo akrobatyczne rampa – jazda agresywna na rolkach na rampie;
- jazdę figurową i synchroniczną;
- wrotkarstwo hokejowe tradycyjne na wrotkach;
- wrotkarstwo hokejowe na rolkach;
- freestyle slalom – slalom stylowy;
- freestyle jumping – jazda w stylu dowolnym połączona ze skokami;
- freeride – jazda w stylu dowolnym po mieście;
- techniki hamowania – slides;
- wrotkarstwo z psem – dog skating.
Wrotkarstwo
Wrotkarstwo to sport w którym jeździ się na rolkach (łyżworolkach, inline-skates). Dzieli się on na następujące gałęzie:
- rekreacyjne: czyli zwykłe, nieprofesjonalne jeżdżenie
- szybkie (ang. speed-skating): wyścigi na rolkach, czasem też zjeżdżanie ze stromych wzniesień
- hokejowe: gra w hokeja na rolkach (ang. inline-hockey), używając kijów hokejowych i specjalnego krążka na kółkach
- agresywne (ang. aggressive): jazda trickowa
dzieli się ona na dwie poddyscypliny
- vert: czyli jazda w half pipe i w skateparku
- street: czyli robienie trików na poręczach, murkach oraz schodach
Do każdego z tych stylów używa się innych rolek, różniących się rodzajem butów, ramą kółek, wielkością i twardością kółek oraz precyzją wykonania łożysk (skala ABEC).
Wrotkarstwo szybkie
Wrotkarstwo szybkie, jest to sport podobny do łyżwiarstwa szybkiego. Można wyróżnić w nim następujące kategorie biegów:
- długodystansowe: tzw. Maratony (biegi na ok. 42 km), półmaratony (ok. 21 km), 10 km
- sprinterskie: 200 m, 300 m na czas
- eliminacyjne: 3000 m wzwyż, w tym jedna bądź więcej osób odpada na jednym okrążeniu
- na punkty: 3000 wzwyż, przy czym nie koniecznie musi wygrać pierwsza osoba na mecie. Wygrywa osoba z największą liczbą punktów
- sztafetowe: często na średnich dystansach, drużyna składa się z 3 osób. Zmiany polegają na wypchnięciu osoby z drużyny w ustalonej strefie.
We wrotkarstwie szybkim stosuje się inny sprzęt niż np. we wrotkarstwie rekreacyjnym. Najczęstsze rozmiary kół to 100, 110, 90, 84, 80 mm. W ostatnim czasie popularność zyskują szyny "hybrydowe", pozwalające uniknąć podwyższania środka ciężkości (istotnego przy utrzymaniu równowagi), związanego z większą średnicą kół np 3 × 110 + 1 × 100, 3 × 100 + 1 × 90 itp. But jest dość twardy (musi sztywno utrzymywać nogę), by nie utrudniać ruchów jest zakończony tuż za kostką.
Najlepsi zawodnicy stosują technikę "double push" (pol. podwójne odepchnięcie). Polega ona na wykorzystaniu zewnętrznej i wewnętrznej krawędzi kół w jednym odepchnięciu. W pierwszej fazie dostawienia nogi odbywa się ruch rolki, połączony z odepchnięciem, pod środek ciężkości zawodnika. Pod koniec tego ruchu zawodnik znajduje się w fazie kontrolowanego opadania na zewnątrz. Następnie odbywa się podstawienie drugiej nogi za i w linii z nogą podpierającą i wyjazd nogi podpierającej, połączony z odepchnięciem na zewnątrz. Tuż po rozpoczęciu odepchnięcia na zewnątrz druga noga rozpoczyna fazę wejścia (odepchnięcia) do wewnątrz. Do popularyzacji double push przyczynili się Chad Hedrick, Derek Downing, Eddy Matzger.
Zawodnicy najczęściej nie używają gumowych hamulców tylnych. Aby zahamować, należy ciągnąć za sobą jedną z rolek bądź używać techniki "pługu" podobnej do narciarskiej.
Wrotkarstwo rekreacyjne
Podstawowe techniki, które trzeba opanować, to techniki hamowania:
- hamowanie tylnym hamulcem: najprostsze i najbardziej skuteczne – podnieść palce prawej nogi (przy której zamontowany jest hamulec) i wyprostować nogę do przodu
- T-stop: rolki jednej nogi są ciągnięte płasko za sobą po ziemi
- pług: analogiczny do pługu narciarskiego.
- spin-stop: hamuje się za pomocą ciasnego obrotu 180° do 360° w miejscu
- powerslide: to technika dla zaawansowanych, obrót na jednej rolce o 180° wraz z zejściem na dół i hamowaniem krawędziami drugiej rolki przed sobą
Sama jazda na rolkach jest nieco podobna do techniki jazdy na nartach. Zakręty bierze się na krawędziach rolek, przy czym ważne jest zachowanie równowagi bocznej i (na wyższym poziomie) głębokie wejście ciałem do środka zakrętu. Prostszym sposobem zakręcania jest przekładanka: technika znana z jazdy na
łyżwach.
Używane są zazwyczaj szyny 4 lub 5 kołowe o rozmiarach kół do 110mm. Czasami spotkać można rolki 3-kołowe (przeważnie juniorskie)
Inline Skating
Używane tutaj rolki maja kółka o wiele mniejsze (około 60 mm) niż w zwykłych rolkach, a ich rama ma specjalny wzmocniony odstęp (groove) pośrodku, przeznaczony do grindów po railach. Większość rolek do jazdy agresywnej wyposażona jest w system UFS (uniwersal system frame) co pozwala na szybką wymianę każdej części rolki, począwszy od kółek, płozy a skończywszy na klamrach i bucie.
Podstawowe tricki to:
- Grindy
- Soule (na półce umieszczonej prostopadle do płozy (pod stopą)) np. Ao Soul,Kant,Soul,Mizou, Pornstar,Acid,Top Soul Fish-brain
- Slidy (Royal, Niffty, Unity, Sawannah, Torque, Backside, Frontside)
- Cess Slidy – osoba wykonująca cess slide'a ślizga się jak na lodzie po nasmarowanej prostej powierzchni,ewolucja o tyle trudna gdyż ślizgamy się wyłącznie na bocznej części buta tak by koła nie dotykały nawierzchni
- Skoki
- Obroty (180, 360, 540, 720, 900 stopni)
- Graby (Mute, Safety, That) – łapanie rolek w czasie lotu
- Wallride – w wolnym tłumaczeniu jazda po ścianach
Każdy trik może być kombinowany z kilkoma innymi.
Części wchodzące w skład rolek agresywnych:
- shell - skorupa buta
- cuff - cholewka przykręcana na dwie śruby
- liner - nazwa wymyślona dla wkładki
- shock absorber - wkładka do butów pod piętę.Jej celem jest zabezpieczenie pięty przed szkodliwym dla zdrowia obciążeniem cz licznymi uderzeniami.
- płoza - jedno lub dwu częściowa w Systemie UFS pasuje do każdej rolki pod warunkiem zgodności przedziału rozmiarowego.
- backside-plate - jest to element z wytrzymałego plastiku ABS/ ,,kompozyt pozwalający na wykonywanie takich trików jak torque, royale, nifty.
- soul-plate - element przykręcany miedzy butem a płozą,dzięki niemu znacznie łatwiej i bezpieczniej wykonuje się ewolucje gdzie rolka sunie wdłóz przeszkody,rurki czy też kątownika.
- łożyska - pozwalają napedzać kółka (ABEC3-wolne choć wytrzymałe,ABEC5-szybkie i wytrzymałe,ABEC7 bardzo szybkie choć ich wytrzymałość spada niemalże o 50% względem poprzednika)
- koła - najczęściej 56mm/60mm (56-do jazdy na street,60mm do jazdy na rampach)
- pieski - małe plastikowe lub metalowe elementy płozy sztywno trzymające koło i łożyska.
- klamra - pozwala usztywnić odcinek kostka-łydka, nowoczesne posiadają zabezpieczenie przed odpięciem.W sprzedaży także klamry na rzep.
- skin - nakładka imitująca np. duży but sportowy.
- tuleje - wewnętrzny element koła utrzymujący łożyska w stałej pozycji co wydłuża ich żywotność.
Producenci Rolek Agresywnych:
- Nimh
- Razor
- Remz
- Rollerblade
- USD
- Valo
- Xsjado
- Rocess
- K2
- Worker
- Nils
- Worker
- Tempish
- Yashima
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Międzynarodowa Federacja Sportów Wrotkarskich
- Polski Związek Sportów Wrotkarskich
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Wrotkarstwo”
